Wat is Tourette

Het Syndroom van Gilles de la Tourette (GTS), ook wel Tourette-syndroom genoemd, is een neuro-psychiatrische aandoening. Het is een stoornis in de hersenen die wordt gekenmerkt door tics. Tourette is van oorsprong geen emotionele stoornis, maar kan wel psychologische effecten en consequenties hebben. Een tic is een plotselinge en onvrijwillige beweging. Zo kan men last hebben van een motorische of vocale tic.
Voorbeelden van motorische tics/ bewegingstics zijn:

  • extreem knipperen met de ogen
  • wegdraaien van de ogen
  • knikken met het hoofd
  • een grimas trekken
  • optrekken van neus of schouders
  • tenen krommen etc.

Voorbeelden van vocale tics/geluidstics zijn:

  • kuchen
  • het schrapen van de keel
  • klakken met de tong
  • snuiven
  • grommen
  • het roepen van woorden of zinnen

De verschillende bewegingen en geluiden variëren van minimaal tot zeer ernstig. Het kan zijn dat iemand enkel knippert met de ogen of schraapt met de keel, een ander maakt echter complexe bewegingen met het gehele lichaam en roept woorden of hele zinnen uit.
De bewegingen en geluiden gebeuren onvrijwillig, het kan zijn dat iemand soms toch in staat is een bepaalde mate van controle uit te voeren over de tics. Kinderen kunnen vaak tics een poos inhouden of op school onderdrukken, wanneer het kind thuiskomt kan het zijn dat het een poos constant tict.
Niet iedereen die last heeft van tics heeft ook daadwerkelijk Gilles de la Tourette. Meestal openbaren de verschijnselen zich tussen het vierde en elfde levensjaar. Deze verschijnselen worden niet altijd als GTS kenmerken herkend, patiënten worden soms jarenlang van het kastje naar de muur gestuurd.
Om de diagnose GTS te kunnen stellen moet men voldoen aan de volgende criteria:
– Het vrijwel dagelijks hebben van meerdere motorische (bewegen) tics en tenminste één vocale tic (geluid), al dan niet tegelijk.
– De tics heeft men al langer dan één jaar en zijn nooit langer dan ongeveer 3 maanden geheel afwezig geweest
– De tics zijn in ieder geval voor het 21e levensjaar ontstaan

Veel mensen met GTS hebben naast zichtbare tics ook cognitieve- of gedachtentics. Zij hebben last van doelloze beelden of gedachten die zich steeds weer blijven opdringen. In gedachten worden optelsommetjes gemaakt die op een bepaald getal moeten uitkomen, woorden met een bepaalde letter erin worden bedacht of woorden worden steeds stil herhaald. Het Tourette-syndroom kent vele varianten. Geen enkele Tourette patiënt is dan ook hetzelfde. Een misverstand bestaat over vloeken en schelden bij GTS. Veel mensen denken dat een Tourette patiënt altijd vloekt of scheld. Coprolalie ( het uitroepen van obsceniteiten) komt bij slechts minder dan 10% van de patiënten voor.
Veel mensen met GTS hebben daarnaast ook vaak last van andere symptomen of verschijnselen van bijvoorbeeld ADHD, OCD of PDD-NOS.